| تبليغات | X |
|
آراز
|
||
|
رازهای مگو |
این روزها برایت دلتنگتر از آن روزهایم، که نبودی. مثل شراب صدساله میمانی، مستـــَـت شدن سردرد میاورد، چه میشود کرد نازنین!؟
شش تار
گیتار،
میگریاند و میبردت تا سرآغاز رویاها
تا هقهق روحهای گمگشته
که از دهانه گـِـردش میگریزد
و عنکبوتی
ستاره ای بزرگ میتند
برای شکار ِ آهی / که
درمیان سیاهی قفسهی چوبیش
اسیر است
فدریکو گارسیا لورکا
Las Seis Cuerdas
La guitarra,
hace llorar a los sueños.
El sollozo de las
perdidas,
se escapa por su boca
redonda.
Y
teje una gran estrella
para cazar suspiros,
que flotan en su negro
aljibe de
Federico Garcai Lorca
راز ِ گیتار
درمیانه میدانی گـِرد،
شش دخترک میرقصند.
سه تاشان از گوشت و استخوان
سه تایشان از جنس نقره
تماشاگرشان
رویاهای دیروز است
که
تندیس طلایی الههی تکچشم/پولیفموس
آنها را دربرگرفته.
گیتار !
فدریکو گارسیا لورکا
Adivinanza De La Guitarra
En la redonda
encrucijada,
seis doncellas
bailan.
Tres de carne
y tres de plata.
Los sueños de ayer las buscan
pero las tiene abrazadas
un Polifemo de oro.
¡La guitarra!
Federico Garcai Lorca
پ.ن.1: هر دو شعر از لورکای بزرگ است. فکر میکنم این دو قطعه از نظر غنای تشبیه بینظیرند. تشبیه جعبه صدای گیتار به چهرهی الهه ی تکچشم، تشبیه دست نوازنده به عنکبوتی که برای شکار آه، تور میتند. تشبیه همنوایی سه انگشت و سه سیم گیتار به شش دختر رقاص فضایی خارقالعاده ایجاد کرده است.
پ.ن.2: Polifemo یا Polyphemus (پولیفموس) الههای تکچشم – فرزند پوسیدون و توسا – در اساطیر یونان.
ترجمه ی شعر "من یک زنم" از یوسف هایال اغلو، تجربه ای بینظیر بود. بینظیر که میگویم، از آن جهت که شرحی که مدتها بود میخواستم به شعر بیاورم، بینقص و بی کم و کاست در این شعر آمده است، شرح ِ اسارت زن در زندان سنتها و جامعه ی زن ستیز.
من یک زنم
از غروب،
همراه درد،
در چشمان خونبارم ، روزها، خشکسوز می شوند.
همچون گلی بوییده، آرزوهایم در زیر پاها لگد مال شده
غرور مجال گریه نمی دهد.
در آئینه ی زمان،
در وجود خرد شده ام،
دردی عمیق بر سینه ام سنگینی می کند.
من یک زنم، من یک انسانم.
در درونم، روحی پاره پاره را با خود به هرسو می کشم.
در یک سویم جواهر، در سویی دیگر خون
در یک سویم شعرو قصه، در سوی دیگر لباس های چرک و نشسته
در یک سویم غنچه های شکفته، در سویی دیگر ویرانی
موهای غبار نشسته ام پریشانِ باد،
با خشمی سوزان،
همچون رازی سربه مهر، شعرها را به خط آتشین،
به درنگی،
بی سکون،
جان بر لب،
با خمیر دستانم میسرایم و می گذرم
من یک زنم، من یک انسانم
در درونم روحی پاره پاره را با خود به هرسو می کشم
در یک سویم ...
"یوسف هایال اغلو"
Ben Bir Kadınım
Kavrulur şu kanlı gözlerimde günler
Akşamdan bir sancıyla
Koklanmış bir gül gibi hayallerim ayak altında
Yol vermez yol vermez ağlamaya gururum
Yılların aynasında
Horlanmış vücudumda memelerim derin acıda
Ben bir kadınım ben bir insan.
Taşırım karnımda paramparça can
Bir yanımda cevahir, bir yanımda kan
Bir yanım şiir destan, bir yanım kirli fistan
Bir yanım güller açmış, bir yanım viran
Savrulur şu tozlu saçlarımda rüzgar
Çıldırtan bir hışımla
Saklanmış bir sır gibi, şiirleri ateş hattında
Dayanmaz dayanmaz bu baskıya yürürüm
Sabrımın bir anında
Elimin hamuruyla çeker giderim
Canım burnumda
Ben bir kadınım ben bir insan
Taşırım karnımda paramparça can
Bir yanımda ...
"Yusuf Hayaloğlu "
پیش خوانش: قول ترجمهای از لورکا را به دوستی نازنین داده بودم، مشغلههای ناتمام اجازه نداد و آن شعر هم بین مشغلهها گم شد. میان کتابِ شعر ِ ساده و قطع ِ جیبی ِ جلدخاکستری ِ لورکا - تنها یادگاری ِ مسخگردیهایم در کوچهپسکوچههای بارسلونا – شعری بود که به رویایی دیگر بدل شد.
به حبیب نازنین
رویایی دیگر
پرستویی
به دوردستها پر میکشد ! ...
[ شکوفههای] شبنم
بر رویاهایم نشسته ،
و قلبم در دَوَران است،
سرشار دلتنگی،
مانند چرخوفلکی که مرگ
بر بازوانش تاب میخورد،
دوست داشتم
زمان را / با ریسمانی از شب تیره،
بر شاخههای این درختان بند میکردم
و با خونم
لبههای رنگورورفته خاطراتم
را رنگین!
مگر مرگ چندین فرزند دارد؟
همه آنها در سینه من هستند!
پرستویی
از دوردستها بازمیآید ! ...
Otro sueño
1919
i Una golondrina vuela
hacia muy lejos ! ...
Hay floraciones de rocío
sobre mi sueño,
y mi corazón da vueltas,
lleno de tedio,
como un tiovivo en que la Muerte
pasea a sus hijuelos.
i Quisiera en estos árboles
atar al tiempo
con un cable de noche negra,
y pintar luego
con mi sangre las riberas
pálidas de mis recuerdos !
Cuántos hijos tiene la Muerte?
Todos están en mi pecho!
i Una golondrina viene
de muy lejos !
پینوشت 1: لورکا را میپرستم. میان سادگــــــــــــی باورنکردنی واژههایش، ابهتی اصیل خفته.
پینوشت 2: بار اول که شعر را خواندم از شباهت هراسناکش با "ساعت دیواری" جاخوردم.
پیش خوانش: دخترک ناظم حکمت، قصه ی همه بچههاییست که غرق در سرخوشیهای دنیای کودکی، قربانی جنگ دنیای بزرگترها میشوند. این شعر، نماد تظلم بچههاست. ممنونم از حبیب نازنین که با نکتهسنجی، در این ترجمه همراهیم کرد.
شعر رو باصدای ناظم حکمت از اینجا بشنوید.
پیت سیگر آهنگ معروفی روی ترجمه انگلیسی این شعر ساخته که میتونید از اینجا بشنوید.
دخترک
منم که دَرا رو
یکییکی میزنم
منو نمیشه دید
چون مردهها که دیده نمیشن
ده سالی میشه،
از وقتی که تو هیروشیما مـُـردم
از اون موقع، یه دختر هفت سالهام
چون بچههای مرده که بزرگ نمیشن
اول موهام آتیش گرفت
بعد چشام سوخت
یه مشت خاکستر شدم
اون یه مشت رو هم باد برد
من از شما برای خودم، هیچـّی نمیخوام
بچهی سوخته و مچاله
آبنبات که نمیتونه بخوره
درتون رو میزنم، خاله جون! عموجون! یه کاری بکنید
تا دیگه بچهها رو نکشن
تا بچهها هم بتونن آبنبات بخورن
KIZÇOCUĞU
Kapıları çalan benim
kapıları birer birer.
Gözünüze görünemem
göze görünmez ölüler.
Hiroşima'da öleli
oluyor bir on yıl kadar.
Yedi yaşında bir kızım,
büyümez ölü çocuklar.
Saçlarım tutuştu önce,
gözlerim yandı kavruldu.
Bir avuç kül oluverdim,
külüm havaya savruldu.
Benim sizden kendim için
hiçbir şey istediğim yok.
Şeker bile yiyemez ki
kâat gibi yanan çocuk.
Çalıyorum kapınızı,
teyze, amca, bir imza ver.
Çocuklar öldürülmesin
şeker de yiyebilsinler.
گاهی وقتها که مطلبی میخوانم، آنقدر مشعوفم میکند که آرزو میکردم، ای کاش من خالق این اثر بودم. "مرگ" ٍ ناظم حکمت از آن کارهاست.
بفرمایید، بنشینید دوستان،
خوش آمدید، صفا آوردید.
میدانم، مادام که خوابیده بودم
از پنجره وارد اتاقم شدید.
نه شیشه دهانباریک دارویم را واژگون کردید
و نه قوطی سرخرنگ را.
چهرههاتان نورانی از ستارگان
دستدردست هم بر بسترم ایستادید.
بفرمایید، بنشینید دوستان
خوش آمدید، صفا آوردید
چرا به من اینگونه شگفتزده مینگرید؟
هاشم – پسر عثمان.
به نظرت عجیب نیست؟
شما نیز مردهاید
در بندر استانبول
در حالیکه به یک کشتی انگلیسی ذغال بار میزدید
با کیسه ذغال به قعر انبار پرتاب شدید
نقاله کشتی جسدتان را بیرون کشید
و پیش از وقت استراحت
خون سرختان، چهره سیهچردهتان را فراگرفته بود
که میداند که چه اندازه زجر کشیده بودید؟…
سرپا نایستید، بفرمایید،
من شما را مرده میپنداشتم،
که از پنجره وارد اتاقم شدید.
چهرههاتان نورانی از ستارگان
خوش آمدید، صفا آوردید…
یعقوب – از اهالی دهکده "یایالار"
نورچشم من،
سلام.
مگر شما نمرده بودید؟
مگر شما نبودید
که کودکانتان را میان مالاریا و گرسنگی رها کردید؟
و دریک روز آتشین تابستانی
در یک قبرستان خشک دفن شدید؟
پس مگر شما نمردهاید؟
یا شما؟ احمد جمیل ِ نویسنده؟
با چشمانم دیدم
تابوتتان را
که درگور پایین میبردند…
و به گمانم
تابوت کمی از قدتان کوتاهتر بود.
بگذریم احمد جمیل،
عادتهای قدیمیتان را فراموش نکردهاید؟
آن شیشه که برداشتهاید شیشه داروست،
نه شیشه شراب
برای کسب 50 قران، روزی
تک و تنها بودید
و برای فراموش کردن دنیا
چه اندازه مینوشیدید ...
من فکر میکردم شما مردهاید.
بر بسترم دستدردست هم ایستاده اید،
بفرمایید، بنشینید دوستان،
خوش آمدید، صفا آوردید…
شاعری پارسی میگفت:
"مرگ عادل است
شاه و گدا را به یک شأن میبرد"
هاشم
برای چه متحیرید؟
برادرم، هیچ نشنیدهاید
که شاهی در پستوی یک کشتی
با کیسهای ذغال بر پشتش مرده باشد؟…
شاعری پارسی میگفت:
"مرگ عادل است."
یعقوب
چه زیبا خندیدید، نور چشم من.
در تمام طول عمر اینگونه نخندیده بودید…
فقط اندکی صبر کنید، تا صحبتم تمام شود.
شاعری پارسی میگفت:
"مرگ عادل ..."
شیشه را رها کنید احمد جمیل!
بیهوده ناراحت میشوید!
میدانم،
میگویید که:
"برای عادل بودن مرگ، زندگانی نیز باید عادل باشد."…
شاعری پارسی میگفت: ...
دوستان! مرا رها نکنید
دوستان! چرا اینگونه خشمناک
ترکم میکنید؟
ÖLÜME DAİR
Buyrun, oturun dostlar,
hoş gelip sefalar getirdiniz.
Biliyorum, ben uyurken
hücreme pencereden girdiniz.
Ne ince boyunlu ilâç şişesini
ne kırmızı kutuyu devirdiniz.
Yüzünüzde yıldızların aydınlığı
başucumda durup el ele verdiniz.
Buyrun oturun dostlar
hoş gelip sefalar getirdiniz.
Neden öyle yüzüme bir tuhaf bakılıyor?
Osman oğlu Hâşim.
Ne tuhaf şey,
hani siz ölmüştünüz kardeşim.
İstanbul limanında
kömür yüklerken bir İngiliz şilebine,
kömür küfesiyle beraber
ambarın dibine...
Şilebin vinci çıkartmıştı nâşınızı
ve paydostan önce yıkamıştı kıpkırmızı kanınız
simsiyah başınızı.
Kim bilir nasıl yanmıştır canınız...
Ayakta durmayın, oturun,
ben sizi ölmüş zannediyordum,
hücreme pencereden girdiniz.
Yüzünüzde yıldızların aydınlığı
hoş gelip sefalar getirdiniz...
Yayalar-köylü Yakup,
iki gözüm,
merhaba.
Siz de ölmediniz miydi?
Çocuklara sıtmayı ve açlığı bırakıp
çok sıcak bir yaz günü
yapraksız kabristana gömülmediniz miydi?
Demek ölmemişsiniz?
Ya siz?
Muharrir Ahmet Cemil?
Gözümle gördüm
tabutunuzun
toprağa indiğini.
Hem galiba
tabut biraz kısaydı boyunuzdan.
Onu bırakın Ahmet Cemil,
vazgeçmemişsiniz eski huyunuzdan,
o ilâç şişesidir
rakı şişesi değil.
Günde elli kuruşu tutabilmek için,
yapyalnız
dünyayı unutabilmek için
ne kadar çok içerdiniz...
Ben sizi ölmüş zannediyordum.
Başucumda durup el ele verdiniz,
buyrun, oturun dostlar,
hoş gelip sefalar getirdiniz...
Bir eski Acem şairi :
"Ölüm âdildir" - diyor, -
"aynı haşmetle vurur şahı fakiri."
Hâşim,
neden şaşıyorsunuz?
Hiç duymadınız mıydı kardeşim,
herhangi bir şahın bir gemi ambarında
bir kömür küfesiyle öldüğünü?...
Bir eski Acem şairi :
"Ölüm âdildir" - diyor.
Yakup,
ne güzel güldünüz, iki gözüm.
Yaşarken bir kerre olsun böyle gülmemişsinizdir...
Fakat bekleyin, bitsin sözüm.
Bir eski Acem şairi :
"Ölüm âdil..."
Şişeyi bırakın Ahmet Cemil.
Boşuna hiddet ediyorsunuz.
Biliyorum,
ölümün âdil olması için
hayatın âdil olması lâzım, diyorsunuz...
Bir eski Acem şairi...
Dostlar beni bırakıp,
dostlar, böyle hışımla
nereye gidiyorsunuz?
- همه / سرتابه پا از واژه هام اندوه میبارد -
اینرا همیشه تو میگفتی و میترسیدی. و تلخ میخندیدم، تلخ. و تو میدانستی که این خنده، زهرخند است و زجرخند و "این سموم از بن ریشه است اینبار که سوی برگ میآید" .
باز ۱۸ تیر رسید، و باز شروع شد نغمه ای تلخ در جانم که میخواند:
"و آنک منم، مترسکی پوشالین، بر گندمزار سوخته زندگی، و کلاغان زجر، زجر زخمی کهنه، تنپوش کهنه ام را هزاران پاره کرده اند" .
باز رسید روزی که امیدمان ناامید شد.
به آنانی که سر بر بالین و سجاده،
از داس ضحاک بخون غلطیدند
و برگی دیگر
بر دفتر مظلومیت مردمان این خاک
نگاشتند.
چشم به راهم بودی / هر صبح و هر شام
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
- علیکم سلام
برای مردن با اجل، زاده نشده ام
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
آن کدام قبیله است؟ که طالعش سحرانگیز است
با هزار نام نامیده شد / باز هم یکی ماند
این درد مرا به حضورت آورد
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
دریاها را هزارپاره دیدم
دیدم که در حال جان سپردن است/ زخمیش دیدم
بنده را از خدا جداگشته دیدم
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
(در این سرزمین) چرخ فلک وارونه میگردد
علفها / در سایه سار ایران
رنگ برگهایش در بیرقم
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
پایان اولین، آغاز آخرین
من ِ دیوانه، به عمرم اینرا ندانستهام
ترسی ندارم / از اینکه که قامتت آسمان را میشکافد
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
با دستانی یغماگر، پارهپاره شده، برنده
از سرزمین رودهای خشک و چشمههای مرده
منم که میآیم برای انتقام / من
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
سخن بگو! این چه فرجامیست؟
بر قامتم کفن سفید / بر زبانم توبه
نوبت، نوبت من است / منی که درسم را خوب یاد نگرفتم
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
تو را من کاشته ام
حالا تو میخواهی مرا به تاراج بری
برای آبیاری تو / خونم ارزانی باشد
و برگهایت از خونم رنگ گیرد
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
ای چوبه دار! از که کمترم من؟
یا تو را به زانو درخواهمآورد / یا درپایت جان خواهم باخت
و یا در قامتت برگ خواهم شد
سلامم را بپذیر! ای چوبه دار! ...
بپذیر! بپذیر که نوبت قربانیت منم
روح من در تو / بدان که جانت از من است
مغرور نشو! که تمامی وجودت منم
سلام ای چوبه دار ...
- علیکم سلام
"رستم بهرودی"
SELAM DAR AĞACI
Yolumu gözledin her seher ahşam,
Selâm dar ağacı.
- Aleyküm selam!
Ecelle ölmeye doğulmamışam...
Selam, dar ağacı.
O hansı milletdir, taleyi sırdı?!
Yüz adla bölündü... Yene de birdi!
Meni huzuruna bu derd getirdi,
Selam, dar ağacı...
Denız, deryaları, Aral'ı gördüm
Gördüm can üstedir, yaralı gördüm,
Tanrı'nı bendeden aralı gördüm.
Selam, dar ağacı...
Çarhı ters fırlanır felek garının,
Rengi bayrağımda yarpaglarının,
Selam, dar ağacı...
Evvelin ahiri, sonun evveli,
Buymuş, bilmemişsem bunu men deli,
Gorhum yoh, ne olsun boyun göy delir!
Selam, dar ağacı...
Eli yağmalanan, bölünen, bölen,
Çayları guruyan, gölleri ölen 2.
Hakk-hesap çekmeye gelen menem, men.
Selam, dar ağacı...
Danış, bu son neydi be?!
Boynumda ağ kefen, dilimde tövbe,
Dersini ters bilen, menimdi növbe,
Selam, dar ağacı.
Seni men ekmişem... Mene sen ganim,
Seni savurmağa helaldir ganım.
Yarpağın reng alsın ganımdan menim,
Selam, dar ağacı.
Ey darın ağacı! Kimden kemem?... Kem?
Ya seni yendirrem, ya sene yennem,
Ya da budağında yarpağa dönnem.
Selam, dar ağacı.
Gabul et, növbeti gurbanın menem,
Menim canım sende, bil, canın menem,
Ele gurrelenme... Her yanın menem.
Selam, dar ağacı.
- Aleyküm selam!
“Rüstem Behrudi”
پ.ن.۱: نسخه ای که من از شعر رستم بهرودی ترجمه کردم، احتمالا نسخه دوباره نویسی شده شعر است. شعری که وبسایت رستم بهرودی منتشر کرده است، در برخی کلمات با این نسخه تفاوت دارد و بیشتر رنگ و بوی قومی دارد. که من نسخه حاضر را بیشتر میپسندم.
پ.ن.۲: ترانه ای به غایت زیبا و سلحشورانه از این شعر، توسط آراز السس خوانده شده که میتوانید از اینجا بشنوید.
بازخوانی وقایع ۱۸ تیر ۱۳۷۸ / خبرنامه امیرکبیر
یک شب بیشتر (فایل صوتی) / یاسمین لـٍوی
به رضای نازنین
که حضورش و رفاقتش غنیمتیست
عقاب
چنگ انداخته بر صخرهها/با پنچه ای خمیده
در همسایگی خورشید/بر تارک خاکهای تنها
در میانه دنیایی از لاجورد/میایستد
دریا، زیرپایش میخزد/چروک خورده و پیچیده در هم
از ورای حصار کوهستانهایش مینگرد
و چون تندر فرود میآید
لرد آلفردتنیسـِـن
The Eagle
HE clasps the crag with crooked hands;
Close to the sun in lonely lands,
Ringed with the azure world, he stands.
The wrinkled sea beneath him crawls;
He watches from his mountain walls,
And like a thunderbolt he falls.
Lord Alfred Tennyson
مصاحبه با شهردار ایرانی بورلی هیلز/ جمشید دلشاد
اگر خاطراتت رو دوست داری، نیا! / لوا زند (بلوطک)
و این تازه اول موبایل است / مسعود بهنود
پیشخوانش: زیبایی و شکوه شعر سنجه ای ندارد و معیار، شوریست که میانگیزد. بید مجنونِ ناظم حکمت همه شور است، وقتی که پابهپای نسیم بر شاخههای بید گذر میکنی و احوال سوار زخمی را از دریچه نگاه ناظم حکمت مینگری.
بید مجنون
آب روان
بر آینه اش درختان بید را نقش میکرد
بیدهای مجنون گیسوانشان را بر آب میریختند
سواران اسبان سرخ با شمشیرهای برهنه سوزان از میان بیدها
به سوی غروب میگذشتند
ناگهان
همچون پرنده ای با بالهای زخمی
سواری از اسبش سرنگون شد
فریاد نکرد،
از پس سواران، صدایشان نکرد
تنها با چشمانی پراشک
به نعلهای درخشان اسبها که دور میشدند نگاه کرد
چه بینوا بود!
چه بینوا بود که دیگر بر یالهای اسبان چهارنعل نخواهد آرمید
و در میان جنگجویان سفیدپوش شمشیر نخواهد رقصاند
صدای نعلها، پرده پرده دورتر میشود
و سواران در غروب ناپدید میشوند
سواران، سوران، سواران اسبان سرخ
سواران اسبهای بادپا
سواران اسبها...
سواران ...
سوار...
سو...
عمر همچون سواران اسبهای بادپا، گذشت!
صدای آب روان خاموش شد
سایه ها ناپدید شد
نقشها رنگ باخت
پرده های سیاه بر چشمان آبیرنگش فروافتاد
و بیدهای مجنون
بر گیسوان طلاییش
خم شدند
گریه نکن بید مجنون
گریه نکن
پابند آینه آبهای تیره نشو
پابند مشو
گریه نکن
SALKIMSÖĞÜT
Akıyordu su
gösterip aynasında söğüt ağaçlarını.
Salkımsöğütler yıkıyordu suda saçlarını!
Yanan yalın kılıçları çarparak söğütlere
koşuyordu kızıl atlılar güneşin battığı yere!
Birden
bire kuş gibi
vurulmuş gibi
kanadından
yaralı bir atlı yuvarlandı atından!
Bağırmadı,
gidenleri geri çağırmadı,
baktı yalnız dolu gözlerle
uzaklaşan atlıların parıldayan nallarına!
Ah ne yazık!
Ne yazık ki ona
dörtnal giden atların köpüklü boynuna bir daha yatmayacak,
beyaz orduların ardında kılıç oynatmayacak!
Nal sesleri sönüyor perde perde,
atlılar kayboluyor güneşin battığı yerde!
Atlılar atlılar kızıl atlılar,
atları rüzgâr kanatlılar!
Atları rüzgâr kanat...
Atları rüzgâr...
Atları...
At...
Rüzgâr kanatlı atlılar gibi geçti hayat!
Akar suyun sesi dindi.
Gölgeler gölgelendi
renkler silindi.
Siyah örtüler indi
mavi gözlerine,
sarktı salkımsöğütler
sarı saçlarının
üzerine!
Ağlama salkımsöğüt,
ağlama,
Kara suyun aynasında el bağlama!
el bağlama!
ağlama!
انیمیشن "قطار اسپانیایی" ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ کریس دی برگ (یوتیوب)
پیشخوانش: عشق و جدایی، قصه مکرریست.
ثانیههای سیال عاشقی و قرنهای مرگبار جدایی. غرور عشق، بیپناهی جدایی.
سادگی و صمیمت واژههای هایالاوغلو و معصومیت صدای کایا، "هدیۀ جدایی" را خلق کرده که هربار میشنوم، تازه است و بوی حسرت و بیپناهی جدایی، از تک تک واژهها برمیخیزد.
هدیه جدایی
ساعت الآن: بعد بیتو شدن
پهنه آسمان در زایش ِ ستارهها،
مهتاب، روشن.
کودکان ِ گریان، به نوازش، آرام گرفته
مدتهاست که خاموشند.
تنها گریههای من، در حریم شب بینوازش مانده
همین حالا به چشمهایم گریستن را آموختم
که مرواریدهای اشکم، برگردن محجوب و خجولت، گردن آویزی شود
این هم هدیه جدایی از طرف من به تو باشد
"
لودهبازیهایم برای خنداندنت بود.
نان دزدیدنم برای سیرکردنت،
و دروغهای روشنتر از روزم،
مثل ارزانی کردن تمام خوشبختیها به تو
آرزوهای بیپناهم شدند
یکدرمیان میدانی ِ شان.
الآن، نیتهای پاکم را یک به یک
به دادگاه کشیده، به دار میزنم.
این یکی هم آخرینش باشد، آخرینش
"
الآن: راس ِ ساعتِ فاجعۀ نبودنت
به فردای بیتو، صبح بخیر میگویم!
آنهایی که کار و توان داشتند، مدتهاست که رفتهاند
در میان کلاف شب،
تنها من بیخواب ماندهام
همین حالا به چشمهایم گریستن را آموختم
که مرواریدهای اشکم، برگردن محجوب و خجولت، گردن آویزی شود
این هم هدیه جدایی از طرف من به تو باشد
"
سربه دیوار کوبیدنم برای شناختن تو است،
برای کشف آنچه در فکر تو است و
دلیل پنهان کردن لبخندهای لحظهایت.
برای برگردان تمامی لحظات اینچنینی
دیوانهوار خود را به آب و آتش زدم
لعنت!
سیگار را هم به روزی سه پاکت رساندهام
عیب ندارد نوردیدهام،
بگذار هر چه میشود بشود ...
"
AYRILIĞIN HEDİYESİ
Şimdi saat sensizliğin ertesi
Yıldız doğmuş gökyüzü ay aydın
Avutulmuş çocuklar çoktan sustu
...Birben kaldım tenhasında
.Gecenin avutulmamıs ben
Şimdi gözlerime ağlamayı öğrettim
Ki bu yaşlar utangaç boynunun
kolyesi olsun
Buda benim
ayrılırken hediyem olsun
"
Soytarılık etmeden
güldürebilmek seni
Ekmek çalmadan doyurabilmek
Ve haksızlık etmeden
doğan güneşe
Bütün aydınlıkları içine
süzebilmek gibi
Mülteci isteklerim oldu
arasıra biliyorsun
Şimdi iyi niyetlerimi bir bir
yargılayıp asiyorum
Bu son olsun, son olsun
"
Şimdi saat yokluğunun belası
Sensiz gelen sabaha günaydın
İşi gücü olanlar çoktan gitti
Bir ben kaldım voltasında gecenin
Hic uyumamış ben
Şimdi gözlerime ağlamayı öğrettim
Ki bu yaşlar utangaç
boynun kolyesi olsun
Bu da benim
Ayrılırken hediyem olsun
"
Kafamı duvara vurmadan
tanıyabilmek seni
Beyninin icindekileri anlıyabilmek ve
Yitirmeden yüzündeki anlık
tebessümü
Bütün saatleri öyleyce
Dondurabilmek için
Çıldırasıya paraladım kendimi
Lanet olsun
Artık sigarayı üç pakete
çıkarttım günde
Olsun gözüm olsun
...ne olacaksa olsun
"
وبلاگ، صحنه جدید بازی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ لوا زند
«فتنه» ؟ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ وبلاگ پویا
شیمی عشق (تحلیلی بر عشق از دیدگاه علم شیمی) ــــــــــــــــــــــــــــــ نگاه نو
کاش
هرگز آنروز از درخت انجیر
پایین نیامده بودم،
کاش
" حسین پناهی"
شعرها هم در گذار از سادگی کودکی به دنیای دوگانگی های بیرحم، هوای کودکی به سرشان میزند. یوسف هایال اغلو در کنج زندان، سراغ کودکیهایش را از مادر میگیرد. و احمد کایا به این جستار، روحی آسمانی میبخشد.
کودکیهایم کو؟ مادر!
دلخوشیهایم کو؟ کجاست؟ مادر!
تیله هایم، یویوام
پیرهنم که بر بالای درخت گیلاس پاره شد
اینها کودکیم را بیخبر دزدیدند
اینجا روزهایم بیپنجره مانده مادر!
بادبادکم که بر سیمهای تلفن گیر کرد
کودکیهایم کو؟ کجاست؟ مادر!
بین هر آنچه مشام را مینوازد
مثل نان، مثل عشق
آه ... و هرآنچه جز زیبایی بود
قسمت شدم، بزرگ شده بودم
این چه دوگانگی بیرحمیست مادر!
بر سرِ سفره ی سورِ گرگها افتادم
کودکیهایم کو؟ کجاست؟ مادر!
دلخوشیهایم کو؟ کجاست؟ مادر!
آکواریمم، قناریم
غنچه کاکتوسی که دلم برایش میلرزید
بی هیچ سووالی کتابهایم را گرفتند
اینجا دیوارها سخن نمیگویند مادر!
هیچ دری باز نمیماند
کودکیهایم کو؟ کجاست؟ مادر!
بارانها را برایم جمع کن
که من در شعلههای زمان آتش گرفتهام
کودکیهایم کو؟ کجاست؟ مادر!
متن ترکی شعر را اینجا ببینید.
شعرهای لورکا گاه آنچنان صمیمی و ساده است، که از میان واژه ها بوی رازآلود چوب و زیتون مشام را نوازش میدهد.
شاخساران،
خشک و سبز
دخترک زیباروی
زیتون میچیند.
باد، چونان شاهزاده هوسباز قلعه ها،
بر کمرش حلقه زده
چهار سوار گذشتند
بر اسبان اندلسی
با تن پوشی به رنگ آبی و سبز
با شنلهای بلند و تاریک
"با ما به کوردوبا بیا، دخترک!"
دخترک به آنها گوش نداد
سه گاوباز گذشتند
با اندامهایی شکیل
با تن پوشی به رنگ نارنج
و دشنههایی از نقره کهن
"با ما به کوردوبا بیا، دخترک!"
دخترک به آنها گوش نداد
هنگامیکه آسمان به تاریکی میغلطید، با نورهای مشعشع
مردی جوان
با تن پوشی از گلهای سرخ و گلپره های ماه گذشت
"با من به گرانادا بیا، دخترک!"
دخترک به او گوش نداد
دخترک زیباروی
به چیدن زیتون ادامه داد
با بازوان خاکستری باد
حلقه زده بر گرد کمرش
شاخساران،
خشک و سبز
Arbolé (۱), arbolé,
Arbolé, arbolé,
seco y verdí.
La niña
está cogiendo aceituna.
El viento, galán de torres,
la prende por la cintura.
Pasaron cuatro jinetes
sobre jacas andaluzas,
con trajes de azul y verde,
con largas capas oscuras.
"Vente a Córdoba, muchacha."
La niña no los escucha.
Pasaron tres torerillos
delgaditos de cintura,
con trajes color naranja
y espadas de plata antigua.
"Vente a Córdoba, muchacha."
La niña no los escucha.
Cuando la tarde se puso
morada, con lux difusa,
pasó un joven que llevaba
rosas y mirtos de luna.
"Vente a
Y la niña no lo escucha.
La niña
sigue cogiendo aceituna,
con el brazo gris
ceñido por la cintura.
Arbolé, arbolé.
Seco y verdé.
Arbolé (1) در اصل در زبان اسپانیایی به معنی درخت است.
ترانه ی سوار - فدریکو گارسیا لورکا (۱۸۹۸-۱۹۳۶ میلادی)
کوردوبا (۱) / دور و تنها
مادیان سیاه، ماه درشت
و زیتونها در خورجینم
هرچند، راه را میشناسم
اما هرگز به کوردوبا نخواهم رسید
از میان دشت، از میان بادها
مادیان سیاه، مهتاب سرخ
مرگ – از فراز برجهای کوردوبا – مرا می نگرد
آه! چه بی اندازه جاده ها بلندند!
آه! مادیان بی باک من!
فغان که مرگ، مرا به انتظار نشسته
پیشتر زانکه به کوردوبا برسم
کوردوبا / دور و تنها
(۱) کوردوبا: شهری در اندلس در جنوب اسپانیا
CANCION DEL JINETE - Federico García Lorca (1898 - 1936)
Córdoba.
Lejana y sola.
Jaca negra, luna grande,
y aceitunas en mi alforja.
Aunque sepa los caminos
yo nunca llegaré a Córdoba.
Por el llano, por el viento,
jaca negra, luna roja.
La muerte me está mirando
desde las torres de Córdoba.
¡Ay qué camino tan largo!
¡Ay mi jaca valerosa!
¡Ay, que la muerte me espera,
antes de llegar a Córdoba!
.Córdoba
.Lejana y sola
ترجمه شعر روح سرگردان مدیترانه ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ رقص موها بر آب
پیش خوانش 1: دیدن فیلم Million Dollar Baby ناخودآگاه، ذهنم رو به سمت این آهنگ احمد کایا (دخترک) با شعر بی نظیر هایال اوغلو کشید. شاید سرنوشت هر دو دختر (نقش اول فیلم و دخترک قصه هایال اوغلو) یک جور رقم خورده بود. شاید هم هر دو هنرمند تقابل معصومیت این دو دختر و بیرحمی زندگی رو به بهترین نحو به تصویر کشیدن.
پیش خوانش 2: ترکیب شعرهای هایال اوغلو و صدای احمد کایا، گاهی رمزآلودترین لحظات رو برای من رقم زدن. شاید ترجمه شعر دخترک (BİR MİNİK KIZ ÇOCUĞU) تونسته باشه، این حس رو به اشتراک بذاره.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
هر روز در گوشه ای از صف،
میدیدمش که بلیط اتوبوس را سخت در دستانش فشرده
سنگینی پلکهایش، نشان از شهوت خواب داشت
سنگینی نگاهم ، چشمهانش را بر زمین میدوخت
آنقدر میدانم که پدر و مادرش را از دست داده
خواهرش بجای مدرسه او را بر سر کار میفرستد
در طول راه چه رویاهایی میدید / که میداند؟
در خواب رویاهایش را می خندید
و تنها گهگاهی که از خواب میپرید خنده از صورتش محو میشد
دخترک ، پریشان زلف / برهنه پای
از سرما میلرزد / از سرما میلرزد / از سرما میلرزد دستهایش
چند روزی که در ایستگاه ندیدمش، نگرانش شدم
آنها که میدانستند گفتند، ولی باورم نمیشد:
"غرق رویا خود را در روپوش آبی در حیات مدرسه دیده بود
و در رویایش دیگر کارخانه ای درکار نبود"
در همان لحظه، چنگک کارخانه دستهایش را قطع کرده بود
و اینگونه بهای رویاهایش را پرداخته بود
لبخند بر گوشه لبانش یخ بسته بود
و در بهاران زندگیش پژمرده بود
یک دخترک کوچک، یک قلب کوچک پرنده
در آغوش مرگ از سرما میلرزد / از سرما میلرزد / از سرما میلرزد دستهایش
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
و پاره هایم را
|